Archives de Tag: Madagasikara

Mampivoatra ve ny fiaraha-monina Malagasy? Aiza ny toeranao amin’ireto toetra 7 ireto?

Azo heverina sy hantenaina angamba fa ny Malagasy tsirairay dia manam-paniriana ny hivoatra araka ny tokony ho izy, sahala amin’ny olona rehetra eran-tany izay mitovy filàna fototra aminy. Fa ny firaha-monina misy antsika Malagasy ve anefa manampy antsika hivelatra sy hanatratra ny tanjona sy fanirian’ny tsirairay ? Ny soatoavina Malagasy ve ampy sy manampy amin’ny fandrindrana ny fiaraha-monina ? Ny kolotsaina Malagasy ve manosika ny fivoaran’ny isam-batan’olona ?

Andavanandron’ny fitadiavana
© Gasy ImpACT

Ny mety alehan’ny saina avy hatrany dia hoe : « Ahoana moa no hivoarana sy hivelarana amin’izao toe-draharaha politika, sy fahantrana ary ny tsy fandriampahalemana mianjady amin’ny firenena izao ? »  Fomba fijery iray koa anefa ny hoe : « Mety vokatry ny fomba fisainana sy ny fomba fifampitondrana eny anivon’ny fianakaviana sy ny fiaraha-monina rehetra eny ny zavatra iainantsika hatrizay ka hatramin’zao ». Ary matetika miara-manaiky ny rehetra rehefa mandeha ny ady hevitra fa ny toe-tsaintsika mihitsy no mila ovaina vao hiova i Madagasikara. Fa firy amintsika anefa no manova fihetsika sy famindra mba hivoaran’izany toe-tsaina izany ? Misy lafiny tsara sy lafiny ratsy daholo ny zavatra rehetra ka misy toetra vitsivitsy ireto voalaza matetika fa toetratsika Malagasy:

 1° Be resaka fa tsy arahan’asa

Rehefa misy ny resaka matotra hifanaovana dia samy mahay miresaka sy tia maneho hevitra ny rehetra fa tsy hita loatra ny tena tohiny sy vokany avy eo. Tsy fantatra loatra ny lesona azo tsoahina. Tia sehoseho sa fitiavana te hiresaka diso tafahoatra? Be faniriana fa tsy misy fanatanterahana ve ? Mpitari-bato vilam-bava? « Aza ny ataoko no atao fa izay lazaiko tanteraho » ? Kabary zato, teny arivo fa ny asa mivaingana azo tsapain-tànana ihany no mitondra fivoarana.

 2° Tia fihavanana fa ory hava-manana

Soatoavina Malagasy tanteraka ny Fihavanana izay hita amin’ny endriny samihafa eo amin’ny fiainantsika andavanandro. Ny fitsinjovana ny hafa sy fanampiana ny hafa na Ankafaliana na Ankaratsiana. Fa satria ve ny fiaraha-monina misy antsika “collectiviste” fa tsy “individualiste” ka ny fivoaran’ny vondron’olona miaraka avy hatrany irery ihany no azo ekena? Hany ka “mankarary” antsika raha misy hafa “tafita sy tafavoaka” ka miavaka raha oharina amin’ny besinimaro? Fa tsy fahendrentsika Malagasy ve no miteny hoe: Omby indray mandry, tsy indray mifoha?

Lire la suite

Publicités

Tsaho + Tondromolotra = Armes de destruction massive gasy

Fitsaram-bahoaka

© Imre Forgo

Impiry isika no maheno firesaka : « Nisy an’izao HONO… » na « Izao indray HONO no malaza e… » na « Izao HONO no fandehan’io resaka io… » na « i Ranona anie HONO… « , ets. Feno HONO ny resaka rehetra. Inona no tena vaovao mari-pototra? Resaka noatavizina? Sa resaka tiana atao fotsiny?

Hiaraha-mahalala fa isika Malagasy dia havanana amin’ny fitiavan-dresaka. Isika rahateo manana Kolontsaina niaina sy nifampita ny tantara tamin’ny alalan’ny lovatsofina. Noho izany efa ao anatintsika mihitsy ity fahaizana miresaka sy mampita resaka ity.

Mazava loatra fa tsy ny lovatsofina no olana eto fa ny fitiavana manitatra sy fanapariahana vaovao tsy marina ary ny famoronan-javatra fotsiny tsotra izao. Mazava ihany koa fa tsy ny olona rehetra no mpamoron-tsaho, fa misy ny tena havanana amin’ity taranja ity.

Ny olana goavana matetika dia ny fitanterantsika sy fanapariahana feo na vaovao izay tsy hananantsika antoka ny fahamarinany. Te hiseho ho mahitahita vaovao tsy fahitan’ny hafa ve? Sa mba te handray anjara na hanafana resaka ka tsy maninona na milaza vaovao tsy marina aza?

Ny mampihomehy sady mampalahelo matetika dia ny mpitantara manitatra ary ny mpihaino koa tsy mamakafaka: tafahaona ny tia sy ny manina. Ny zava-doza dia tantara na vaovao tsy fata-pihaviana sy tsy fata-pototra no miparitaka ka heverina ho zava-misy ka voizin’ny besinimaro. Misy karazan’olona hafa indray miezaka mametraka sy mampiomana fa ilay “feo” izay henony dia tsy fantany ny fahamarinany fa kosa resahana ihany aloha sao dia…Matetika ireny resaka ireny dia miatomboka na miafara amin’ilay fiteny hoe: “Tsy haiko aloha izay fahamarinany an! Fa izany HONO!”

Mitovy ihany ny vokany aty amin’ny farany satria rehefa foy ny resaka ka miampita dia manana helatra hoy ny fitenenana. Ny mahavarina sy mahagaga indraindray dia na ny mpanao gazety sasany aza latsaka sy manamparitaka an’ireny “feo” ireny amin’ny haino aman-jery. Ny antenain-kanirina indray no mampivandravandra?

Tsy lavitra an-draTsaho ny Tondromolotra satria ilay “feo” niparitaka dia efa noraisina ho “zava-misy” sy “fahamarinana” ho an’izay rehetra tsy mandinika sy tsy mamakafaka ary atosiky ny hafanam-po ka mitarika tondromolotra eny amin’ny fiaraha-monina.

Ny Tsaho no bala ary ny Tondromolotra no basy…

Lire la suite


%d blogueurs aiment cette page :