Archives de Catégorie: Lahatsoratra Malagasy

Harena An-kibon’ny Tany Mitarika Ady: Fiatombohana ihany

© Pixabay "Tsy mety raha sady ho lany harena no ho very hitsiny"

© Pixabay
« Tsy mety raha sady ho lany Harena no ho very Hitsiny »

Tsy hoe hanao mpaminany sandoka akory na haniry loza ho an’ny firenena fa ny hamisavisana ny ratsy hono hiavin’ny soa.

Ny sakoroka manoloana ny fitrandrahana volamena teny Soamahamanina nataon’ny Sinoa no naresaka tatoato. Santionany sy ampahany ihany io. Raha ny harena manintona ny firenena vahiny eto Madagasikara dia betsaka. Ary izay rahateo no nahatonga ny fanjanahan-tany. Ao ny efa fantatra sy voafaritra mazava ny fisiany, ao koa ny faritra izay vita vinavina ny harena misy ao aminy. Firy amin’ny Malagasy anefa no mahafantatra ny fisian’izy ireny ? Iarahana manaiky safo be mantsina fotsiny ihany fa manankarena i Madagasikara fa vitsy amin’ny Malagasy no mahalala ny faritra efa notrandrahana na efa nahofa, na hotrandrahana atoato. Ny fikambanana «Les Amis de la Terre» dia namoaka Tatitra (2012) mikasika ny tetik’asa sasany misy eto Madagasikara izay tsara fantatra tokoa (Tsindrio eto).

Mazava ho azy fa raha ny toe-draharaha iraisam-pirenena amin’izao fotoana no jerena dia betsaka ny firenena matanjaka na mpanam-bola tsy miankina amin’ny fanjakana no te ho avy eto Madagasikara mba haka ny anjarany. Raha tsy mitandrina ny Malagasy na tsy mahay mitantana dia fahapotehan’ny tontolo iainana, fahasimban’ny fahasalamam-bahoaka, fihitaran’ny tsy fahandriham-pahalemana, korontana sosialy, ary mety hiafara amin’ny ady an-trano no misy eto amintsika noho ny hazakazaka amin’ity resaka fitrandrahana harena an-kibon’ny tany ity.

Harena an-kibon’ny tany : fahasoavana sa loza mihantona ?

Raha i Chine manokana no resahana dia iaraha-mahalala fa firenena te hamerina sy hametraka ny maha-izy azy tanteraka eo amin’ny sehatra iraisam-pirenena izy. Noho ny ezaka ara-ekonomika nataony nandritra ny taona maro dia i Chine amin’izao (2016) no firenena voalohany amin’ny tanjaka ara-ekonomika (16,5%) maneran-tany – eo anoloan’i Etazonia (16,3%). Faharoa kosa izy amin’ny tanjaka ara-politika sy ara-miaramila.

Vokatra mivantana ateraky izay : miha-manankarena ny vahoaka Sinoa, mitombo ny isan’ny mpanefoefo any Chine, miakatra ny fahefa-mividin’ny olona, mitombo ny filàna karazana Akora, mitaky fari-piainana sy fomba fiaina mifanaraka amin’ny tanjany ny firenena Sinoa.

Ary sahala amin’ny firenena matanjaka rehetra mahazatra dia mitady ny fomba rehetra ry zareo Sinoa hihazonany an’izany toerana izany mba ahafahany manome fahafaham-po ny Indostria (solika, volamena, vatosoa, ets.) sy ny filàn’ny mponina ao aminy (sakafo, vokatra tsy fahita, ets.).

Mana-porofo izany ny haben’ny famatsiana ara-bola sy politika ara-barotra ataon’i Sinoa aty Afrika sy Madagasikara.

Mazava ho azy fa tsy mijery fotsiny na hamela malalaka ny Sinoa hanao izay tiany atao ny firenena matanjaka hafa mpifaninana aminy : ny firenena tompon’ny hery hatramin’izay (Etazonia, Angletera, Frantsa, ets.), ireo firenena iray firehana amin’ny Chine ao amin’ny BRICS (Brazil-Russia-India-China-South Africa), ireo firenena hafa manam-paniriana hanana anjara toerana ihany koa eo amin’ny sehatra iraisam-pirenena (Turquie, Japon, Korea Atsimo, Thailande, ets.).

Hifandrotehana ny fitadiavana Akora vaovao ka izay indrindra no hamotika tanteraka ny fiainan’ny firenena marefo – hanjakan’ny tsolitra – sahala amin’i Madagasikara raha tsy mitandrina.

Tsy voatery hiady mivantana izy ireo fa kosa miafina ao ambadika karazana hetsika, fikambanana, vondron’olona na hery isankarazany. Raha ny aty amin’ny faritra Afrika dia betsaka ny ohatra korontana sy ady naterak’izany toe-javatra izany. Ny ady mifono resaka solika tatsy Biafra (Nigeria) ohatra dia ady azo hisintonana lesona ankehitriny ho an’ny firenena sahala amin’i Madagasikara. Ny vanim-potoana sy ny toerana no miova fa ny tanjona ambadika sy fomba fiady sahala ihany.

Iaraha-mahafantatra fa tsy mahatohitra ny tsindry (ara-politika sy ara-bola) avy amin’ny firenena vahiny ny firenena Malagasy.

Ny vola no ambonin’ny zavatra rehetra

Etsy an-daniny ny fanjakana Malagasy dia rotiky ny adi-lahy politika sy ny « Bizna » isan-karazany. Ny tompon’andraikitra isa-tsokajiny dia lany andro miazona mafy ny sezany amin’ny fomba rehetra, miketrika lava ny hampitombo ny fananany manokana ka vonona ny hifampiraharaha amin’izay mpanam-bola tonga rehetra. Na ny olona eo amin’ny fitondrana na ireo izay milaza ho mpanohatra ny fitondrana dia samy azo lazaina fa tsy misy azo ianteherana na hatokisana satria kapoka iray ihany amin’ny toe-tsaina sy fitondran-tena. Samy te haka ny anjarany ihany koa sahala amin’ny vahiny.

Lire la suite


Protégé : Inona no anjara birikinao ho fampandrosoana an’i Madagasikara?

Cet article est protégé par un mot de passe. Pour le lire, veuillez saisir votre mot de passe ci-dessous :


Protégé : Akamakama sy Kolikoly : Poizina Mandringana ny Gasy

Cet article est protégé par un mot de passe. Pour le lire, veuillez saisir votre mot de passe ci-dessous :


Protégé : Madagasikara 29 Martsa 1947 : Mbola Misy Ambiny Ve Ilay Ilo Tsy Very

Cet article est protégé par un mot de passe. Pour le lire, veuillez saisir votre mot de passe ci-dessous :


Protégé : Tokony Hankahala ny Frantsay ve ny Malagasy ?

Cet article est protégé par un mot de passe. Pour le lire, veuillez saisir votre mot de passe ci-dessous :


Protégé : Toe-tsaina Mila Miova : Kolontsainan’ny Fahombiazana

Cet article est protégé par un mot de passe. Pour le lire, veuillez saisir votre mot de passe ci-dessous :


Hopitaly eto Madagasikara: Mitsabo sa Mamono Olona

© Morguefile Ny voin-kava mahatratra

© Morguefile
Ny voin-kava-mahatratra

Misy fotoana hanginana ary misy fotoana kosa hitenenana. Nahitana sy nahenona olona betsaka nitaraina sy nizara ny alahelony tatoato mikasika ny fahafatesan’ny havany eny anivon’ireny Hopitaly ireny nohon’ny tsy fitandremana sy fanaovana tsinotsinona ny marary izay ataon’ny tompon’andraikitra sasany. Aoka tsy ho atao ririnin-dasa tsy tsaroana ireny toe-javatra nahazo ny hafa ireny satria mety hahavoa ny tena ihany koa na ny havana akaiky. No sady ny voin-kava-mahatratra rahateo.

Misy fotoana sy fetrany ny zavatra rehetra ary ilana ny fahatsapan-tena sy fandraisan’anjaran’ny tsirairay ny fanatsarana ny zava-misy eto an-tanana raha tsy izany dia ho faty eto daholo isika mianakavy. Ka izay tsy maty ankolaka nohon’ny fiainana sarotra dia ho faty mivantana eny amin’ny hopitaly eny.

Tsy fitandremana sy fanaovana kitoatoa

Rehefa atao ny fandinihana ka miresaka amin’ny manodidina na mahita ny fanehon-kevitra amin’ny tambajotra sosialy toa ny Facebook dia toa sahala amin’ny manana tantara ratsy ambara mikasika ny Hopitaly daholo ny tsirairay.

Ny tena mampalahelo dia ankoatry izay takaitra mety ho entina mandra-maty dia ao ny mitantara ny fahafatesana niantra tamina vady, zanaka, iray tam-po, ray aman-dreny na namana. Mazava ho azy fa ny fahafatesana nohon’ny kitoatoa sy ny tsy fitandremana no mampitroatra ny olona. Vahaolana no hantenaina eny amin’ny Hopitaly kanjo dia loza amin’atambo no mahazo ny fianakaviana.

Isika Malagasy rahateo koa moa somary miafiafy sy mandefindefitra izay na dia manana ny rariny aza. Ny fiainam-pirenena koa etsy an-daniny tsy mandeha amin’izay laoniny loatra fa variana mangoron-karena ny rehetra ka dia tena voahosihosy tanteraka ny maha-olona ary betsaka no manararaotra ny fahalemena misy eo amin’ny tsirairay.

Ilaina mihitsy ny fanaraha-maso ny fitondran-tenan’ny mpiasa eny amin’ireny toeram-pitsaboana ireny satria ain’olona sy fiainan’olona no potika ao anatin’ny indray mipi-maso nohon’ny tsy fitandremana.

Tsy misy moa ny antontan’isa ofisialy sy fanadihadihana matotra hoe iza no Hopitaly tompon-daka amin’ny kitoatoa eto Madagasikara fa raha ny fifanakalozan-kevitra hita teo amin’ny Facebook aloha no jerena dia ny Hopitaly Joseph Ravoahangy Andrianavalona (HJRA) no lohalaharana voatonona matetika amin’izany tsy fitandremana izany. Manaraka azy avy hatrany ny Hopitaly Befelatanana ary aorian’izay ny Hopitaly Miaramila Soavinandriana (Girard et Robic). Raha ny eto amin’ny renivohitra aza moa no sahala amin’izany dia asa fotsiny angamba any hafa rehetra any.

Lire la suite


Feno Olona Mafy Be Eto Madagasikara

Gasy Impact

© Markgraf morgueFile
Ny Mahery Tsy Maody Tsy Ela Velona

Zava-misy hiaraha-mahalala, tsetsatsetsa tsy aritra ihany no zaraina amintsika androany. Ilay fahantrana lava sy fitiavana te hisongadina tampoka ve sa inona loatra re no manjo antsika fa mitombo andro aman’alina izao ny olona “mafy be” eto amin’ny tanàna. Betsaka amin’izy ireo no tsy fantatra ny momba azy. Tsy hay hoe tamin’ny fomba ahoana na tamin’ny fotoana nanao ahoana (na dia azoazo an-tsaina ihany aza) no nahatonga azy ireny ho mafy be tampoka tao fa dia aza sendra azy ihany aloha fa dia sahirana. Raha tsy angaha hoe olona mafy be ihany koa ny tena dia mifampitana eo. Tantara mety efa faheno na niantra taminao na tamin’olom-pantatra no ho tantaraina fohy eto.

Tsy fantratr’ialahy angaha ‘zaho…?

Tranga nahazo olom-pantatra iray no nampitsiry ny hevitra hitantara azy eto. Teny amin’ny faritry Tsimbazaza (Antananarivo) iny no niseho ny tantara.

Fanao eto amin’ny tanàna moa ity mifampisisika ity, mamoaka tanana kely mangata-dalana no sady mandroso ihany rehefa mitohana izay ny fifamoivozana. Ka dia nanaraka izany fomban-tany izany ity Ranamana ity ka nisisika nampandroso ny fiarany…Nidiran’andro anefa Ranamana satria sendran’ny olona tsy nahatsindry fo. Tezitra sy nisafoaka avy hatrany ary ilay mpamily ka nivoaka no sady nivazavaza tamin-dRanamana hoe: “Tsy fantatr’ialahy angaha ‘zaho…?”

Tonga dia vantanina ny resaka fa tsy fantatry Ranamana mihitsy ilay mpamily satria na ny fiara nentiny na ny fiakanjo sivily nanaovany na ny endriny dia tsy misy marika manambara hahafahana milaza hoe olona tokony ho fantatry ny Malagasy 22 Tapitrisa avy hatrany ity rangahy nivatravatra be ity.

Ilay Ranamana nisisika (nahatsiaro ho diso) moa dia tsy nahavaly firy fa sady taitra tampoka no haingana be taminy ny fandehan’ny raharaha – izy rahateo olona tia mandamindamina izay no tsy “mafy be”. Ny azo ambara dia nivonto fo anaty fotsiny Ranamana satria sady menatra nohon’ny tabataba no naratra anaty fa voatevateva eny imason’olona kanefa mba olon-dehibe ihany. Voan’ny tampoka tsy maha-lehilahy.

Nony nandeha ny resaka dia fantatra fa toa hoe mpamily sy mpanara-dia (escorte) olona manam-pahefana ambony eto amin’ny firenena hono ity zalahy tonga fofona be ity. Lire la suite


Zanak’Antitra sa Zaza Mahiratra?

© MorgueFile "Ny ankizy afafy androany no olon-dehibe jinjaina rahampitso" Gasy Impact

© MorgueFile
« Ny ankizy afafy androany no olon-dehibe hojinjaina rahampitso » Gasy Impact

Azo tsorina angamba hoe ny toerana omena ny ankizy sy ny famolavolana azy ankehitriny no hamaritra ny endriky ny firenena iray afaka taona vitsivitsy. Ka tsy ny zaza androany ve moa no ho olon-dehibe rahampitso sy rahatrizay? Zaza nanao ahoana loatra ny lehibe ankehitriny no dia sahala amin’izao ny fiainam-pirenena misy antsika? Ary Malagasy manao ahoana no handova an’i Madagasikara rahampitso?

Lasa ihany ny saina indraindray rehefa manao fampitahana tsotsotra ny zaza Malagasy amin’ny zana-bazaha rehefa hanaovan’ny mpanao gazety “interview”. Raha hapetraka ohatra ny fanontaniana hoe: “Nanao inona ianareo androany tany am-pianarana?” dia tsy vitsy ny zaza Malagasy no hanao famaliana karazan’ny hoe: “Nianatra…” na hoe “Nilalao…”.

Raha rohitina ny fanontaniana hoe: “Dia nanao ahoana ny tany?” dia mety ho tsotra koa ny valiny hoe: “Nahafinaritra…”. Izay ihany dia mety ho vita ny kabary.

Fa ny zana-bazaha kosa amin’ny ankapobeny dia tsy mihafahafa mitantara sy manome antsipirian-kevitra ary mamboraka ny ao am-pony. Ny sasany aza milaza ny tsy anontaniana azy akory indraindray.

Fehiny: toa sahala amin’ny miolakolaka sy voafehifehy tsy misokatra tsara izany ny zaza Malagasy amin’ny ankapobeny.

Manana tontolo mendrika mampivela-tsaina ve ny zaza Malagasy?

Azo lazaina avy hatrany anefa fa tsy hoe akory mahiratra kokoa ny zana-bazaha raha oharina amin’ny zaza Malagasy fa ny fomba fanabeazana sy ny toerana omena azy ireo no tsy mitovy.

Ny an’ny vahiny, mbola kely ny ankizy dia ampianarina hiaro sy hijoro amin’ny maha-izy azy. Hamporisihana ny zaza handray andraikitra sy haneho ny heviny. Omena azy ny fahalalana ilainy mba ahafahany manana fahamatorana hiatrika ny tontolo manodidina azy.

Eto amintsika ny ankizy matotra mandray andraikitra sy maneho hevitra dia zanak’antitra no fiantso azy. Toa mampihomehy sy mampalahelo izany no andraisan’ny maro azy.

Lire la suite


Hafatra ho an’ny Miana-kendry…Tsara Sitrapo

© MorgueFile

© MorgueFile

Olana havia, olana havanana, olana daholo etsy sy eroa. Ankoatry ny olana misy eo amin’ny fiainan’ny tsirairay dia hiaraha-miaina sy hiaraha-mahalala ny andavanandrontsika Malagasy. Azo lazaina fa marikivy sy leo ny fahasahiranan-dava tsy misy farany ny rehetra. Samy manao izay ho afany sisa fa toa tsy hita intsony izay hiantsapazana.

Tsy fantatra be ihany ity fiainantsika Malagasy ity. Ny hitsikitsika hivavahana indray no mipaoka ny zanaka akoho. Ny mpitondra mifandimby isan’ambaratongany mitovy rà amin’ny tena toa mandiso fanantenana sy variana mamoky ny tenany ka miady an-trano. Ny fahefana ara-ekonomika dia eo an-tanan’ny vahiny, ary ny sasany amin’izy ireny ary tsy menatra akory na matahotra ny manjakazaka sy manimbazimba ny Malagasy eto amin’ny taniny. Misy amintsika samy Malagasy koa ary moa mifanambany sy mifanenjika am-pitoerana. Asa ahoana loatra ny ho tohin’ity fiainantsika ity fa dia fahantrana mitombo, miseho amin’ny endriny samihafa no hilomanosantsika isan’andro.

 Ny henjana amin’ity tantarantsika ity koa dia toa izay miezaka manao ny rariny, te hanova zavatra, mikatsaka ny fahamarinana na te hitondra fivoarana indray no voatsatso ho miana-kendry ka voaompa sy henjehana.

Betsaka ny efa voalaza sy nifampizarana teto amin’ny Gasy Impact izay. Ary mbola betsaka koa ny resaka mbola ho entina eto. Fa hafatra fohy fotsiny no tiana apetraka androany: Mila mitraka, mila mandini-tena sy mila mivondrona isika Malagasy. Betsaka ny zavatra manimba saina sy mety hamotika ny fikasana hanao ny mety. Marina koa fa samy manana ny manahirana sy manaintaina azy ny tsirairay fa na tiana na tsy tiana anefa dia ny fahatsapan-tena, ny fanovàna toe-tsaina, ny fahavononana, ary ny firaisan-kina avy amintsika Malagasy ihany no ahafahantsika miala amin’izao fahantrana lalina misy antsika izao. Koa mahereza, mitrakà, mivondronà hiketrika ny lalan-tsara hivoahana amin’ity lavaka misy antsika Malagasy ity.

Tsy maninona, aleo voafosa ho miana-kendry, henjehana fa “miseho milay”, hihomehezana fa manao azy ho mpanara-dalana. Iza ary no andrasana hitondra fivoarana? Iza no hanova ny rafitra misy antsika? Sa ve apetraka eo am-pelantanan’ny olona adala, tsy mataho-tody sy tsy mpanara-dalana ny ho avin’ny fiaraha-monina Malagasy? Mora resahana aloha izany rehetra izany fa tsy mandeha ho azy. Izany indrindra no antony  ilana ny maro hifandrombona sy hifandinika.

Ary izay ihany koa no ilana ny fifanohanana sy fifampaherezana eto. Na amin’ny kely na amin’ny be, na am-pahibemaso na ao amin’ny takona, afaka manova zavatra tsara ho an’ny fiaraha-monina ianao. Mahereza ary mankasitraka sahady amin’izay efa vita sy mbola ho atao.


%d blogueurs aiment cette page :