Fihavanana sa Fahamarinana: safidy sarotra ho an’ny Malagasy!

© Felix Mizioznikov

© Felix Mizioznikov

Manintona ny saina avy hatrany ny hoe: “Fa maninona moa no mila misafidy hoe: Fihavanana sa Fahamarinana?”; F’angaha moa tsy afaka miaraka ny Fihavanana sy ny Fahamarinana? Tranga fahita eo amin’ny fiainam-pirenena sy fiainana andavanandro fa foto-kevitra roa mifanindry na mifanohitra matetika ireo manoloana ny fanapahan-kevitra isan-karazany sy amin’ny fifandraisana amin’ny mpiara-belona amin’ny ankapobeny.

Misy lafy tsarany sy lafy ratsiny ny zavatra rehetra, ary tsy afa-miala amin’izany ny Fihavanana. Raha hiaraha-mahalala ny lafy tsaran’ ny Fihavanana dia azo heverina koa anefa ny lafy ratsiny aterak’izany.

Etsy an-daniny, hiaraha-mahafantatra fa manelingelina ny mpanao lalan-dririnina ny Fahamarinana satria tsy hahafahana manao ny tiana atao. Ka  anisan’ny fitaovana iray fampiasa matetika ny Fihavanana hanakonana an’izany.

Te hividy ny lohany fa matahotra ny masony

Ny ankamaroan’ny Malagasy dia maniry hanana fiainana mirindra manara-penitra, mitady fiaraha-monina hanjakan’ny fandrihampahalemana. Samy mitaky fandrosoana sy fivoarana eo amin’ny fiainana andavanandro ny tsirairay kanefa vitsy no sahy mametraka ny toe-tsaina ahatongavana amin’izany.

Faniriantsika ny hoe hametraka fanjakana tan-dalàna ary takiana matetika ny hoe fangaraharana. Fa firy amintsika Malagasy anefa no miaina arak’izany faniriana izany eo amin’ny fiainana andavanandro? Toa mora ny mitaky izany amin’ny hafa fa manahirana kosa ny mampiatra izany ho an’ny tena.

Tsy efa fahazarana sy eken’ny sain’ny tsirairay ve ny hoe raha sanatria misedra olana dia hafa ihany ny lava tanana sy mahitahita. Raha manao ny tsy mety dia samy mampiasa ny “tambazotrany” ny tsirairay ho tafavoaka, ny fahafantaran’olona matetika dia lasa fitaovana hanaronana ny Fahamarinana na hanovana ny fizotran’ny raharahara ho tombontsoan’ny tena.

Fanontaniana fametraka eto ny hoe « Mampivoatra ve ny fiaraha-monina Malagasy? », inona no lafy tsarany amin’ny kolontsain-tsika Malagasy izay tokony hotrandrahana mba hanovana sy hanatsarana ny fiainan’ny tsirairay? Ary inona kosa no tokony mila fanovana? Matetika dia nohon’ny rohim-pihavanana misy eo amin’ny mpiray tanindrazana, mpianakavy, mpinamana, mpiara-miasa, mpiray fikambanana, mpiray tanàna, dia toa aleontsika takonana ny marina toa izay “hanome lamosina” na “hamadika” an’ireo vondron’olona ireo.

Ny “Tiana atao” sa ny “Tokony ho atao”?

Tantara anankiray no hisarihana ny saintsika amin’ny alalan’ny fanadihadiana iray nataona mpandinika ireto: Trompenaars sy Hampden-Turner (1997) tamina firenena vitsivitsy:

“Tafiaraka ianao sy ny namanao akaiky, izy no mitondra ny fiara. Mandalo amin’ny làlana izay voafetra ho 40 km isan’ora ny hafainganam-pandeha ianareo. Tsikaritrao fa mandeha mafy ny fiara ary mihoatra lavitra ny tarehimarika voalaza etsy ambony ny fandehany. Nampahatsiahy azy ianao fa tokony hitandrina izy kanefa notohizany ihany ny ataony. Tampoka teo, nisy olona niampita ny arabe ka tsy tafajanona ny fiara ka maty tsy tra-drano ilay mpandeha tongotra. Ianao irery no vavolombelona teo amin’ilay toerana tamin’io fotoana io. Nilaza ny mpisolo-vavan’ ny namanao fa tsy higadra izy raha toa ka milaza eo anatrehan’ny fitsarana ianao fa nanaja soa aman-tsara ny hafainganam-pandeha araka ny tokony ho izy ilay namanao. Inona no ataonao?”

Valin-teny roa no hisafidiananao:

Safidy voalohany: “Nohon’ ny rohim-pihavanana misy eo aminay, manantena ary maniry ahy hanohana sy hiaro azy ny namako ka izay indrindra no andeha ho ataoko mba tsy higadra izy.”

Safidy faharoa: “Tsy manan-jo ny hanery ahy hadainga ny namako ka hiteny ny marina aho, na inona na inona ny fiatraikany eo amin’ny fifandraisanay sy ny tohin’ny fiainany.”

Anao ny safidy!

Firy ny Malagasy sahy mijoro nohon’ ny Fahamarinana na dia mety hanimba Fihavanana aza?

Raha ny firenena hafa no jerena, araka ny valin’ny fandinihana natao voalaza tetsy ambony dia 9% ny Anglisy no vonona hadainga ka hiaro ny namany fa ny 91% kosa dia hiteny ny zava-nisy marina na dia hisy fiatrakany amin’ny namany akaiky azy izany. Ny any Venezuela kosa dia 68% no vonona hiaro ny namany ka hadainga eo anatrehan’ny fitsarana fa 32% no vonona hilaza ny marina. Sombiny amin’ny valiny ihany no omena antsika eto fa efa ahitana taratra sahady ny faha-samihafana eo amin’ny firenena isan-karazany anefa izany.

Raha ny filazan’ny mpandinika dia misy ny fiaraha-monina (particulariste) izay milaza hoe: Ahoana moa no ahafahako mahatoky olona izay tsy “miaro” ny namany akaiky akory aza? ao kosa ny fiaraha-monina (universaliste) izay milaza hoe Amin’ny fomba ahoana no hahatokisana olona izay manao tsinotsinona ny lalàna sy ny Fahamarinana ka miaro mpamono olona – eny fa na dia hoe namany aza?

Asa ianao manokana, fa raha ny fijery antsika Malagasy amin’ny ankapobeny dia toa ao anatin’ilay sokajy voalohany isika. Aleotsika very “zavatra hafa” toa izay hanimba Fihavanana.

Raha ny fahantrana sy fahasahiranana misy eto Madagasikara anefa no jerena, tsy tokony hanova famindra sy fandresen-dahatra ve isika mba hiaina amin’ny fiaraha-monina hanjakan’ny fangaraharana sy Fahamarinana marina.

Misy foana ny tsy maty manota, tsy fantatra loatra ny tena marina amin’ny karazan-draharaha isan-karazany noho ny fitadiavana ny fomba rehetra hanakonana ny marina. Misy sehatra maro izay mitaky ny Fahamarinana mba hanjaka kanefa tsy tanteraka izany noho ny Fihavanana.

Toa ny lafy ratsiny amin’ny Fihavanana no lasa manimba ny sehatra betsaka eto amintsika ka mahatonga ny firenentsika marefo amin’ny fampandrosoana amin’ny lafiny rehetra. Na isika rehetra aza ohatrany malemy sy tsy te hiteny be loatra manoloana an’ireny toe-javatra ireny satria tsy te hanimba Fihavanana” – “tsy te ho ratsy” amin’ny hafa – “tsy te hianan-kendry” – tsy te hivoaka “seul hoy ny fitenenana.

Mety misy fiovana ve azotsika hantenaina ao anatin’ny fiaraha-monina sahala amin’izany? Misy olona ve mety sahy hijoro nohon’ ny Fahamarinana ka hanao sy hilaza ny tokony ho izy ka tsy hatahotra ny mety ho fijerin’ny hafa? Firy amintsika no sahy mijoro nohon’ny amin’ny Fahamarinana na dia mety “hifandona” amin’ny hafa aza: eo anivon’ny fianankaviana, fiaraha-monina sy ny firenena? Hatraiza no fetran’ny Fihavanana?


Publicités

À propos de Gasy ImpACT

Soyez le chan­ge­ment que vous vou­lez voir dans le monde - Gandhi Voir tous les articles par Gasy ImpACT

2 responses to “Fihavanana sa Fahamarinana: safidy sarotra ho an’ny Malagasy!

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion / Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s

%d blogueurs aiment cette page :